Dat het kabinet taalonderwijs de hoogste prioriteit wil geven, is volgens taaladviseur Mia Versteegen van 1801 een logische stap. De resultaten op het gebied van lezen en taal staan al langer onder druk en de gevolgen daarvan reiken veel verder dan het klaslokaal. "Je moet goed kunnen lezen om te begrijpen wat je moet doen. Niet alleen op school, maar ook later in de maatschappij."
Volgens Versteegen is taal de basis onder vrijwel alles wat kinderen leren. Zelfs rekenen vraagt om taalvaardigheid. "Je moet opdrachten kunnen lezen, informatie begrijpen en verbanden kunnen leggen. En uiteraard moet je ook een antwoord of beredenering kunnen opschrijven. Als dat niet lukt, heeft dat invloed op alle vakgebieden."
Dat het kabinet taal en lezen niet langer uitsluitend ziet als een verantwoordelijkheid van de leerkrachten in het basisonderwijs en de docent Nederlands, vindt zij een positieve ontwikkeling. Juist wanneer taal betekenisvol wordt toegepast binnen andere vakken, ontstaat er meer begrip en motivatie. "Een leerling die leert werken met een gebruiksaanwijzing bij techniek of met vaktaal binnen een praktijkvak, ontdekt waarom taal belangrijk is. Dan wordt taal iets wat je gebruikt, niet iets wat je alleen oefent."
Tegelijkertijd waarschuwt Versteegen dat de oplossing niet ligt in nóg meer losse methodes of programma's. "Scholen hebben soms zoveel materialen dat het leren oppervlakkig wordt. Wat we nodig hebben, is meer samenhang. Dat zie je ook terug in de nieuwe kerndoelen. Kinderen moeten begrijpen waarom ze iets leren en hoe ze het kunnen toepassen in de verschillend situaties."
Ook buiten school ligt een belangrijke opdracht. Versteegen ziet dat scholen steeds meer verantwoordelijkheden krijgen, terwijl taalontwikkeling ook thuis begint. Voorlezen, gesprekken voeren en voorbeeldgedrag van ouders spelen een belangrijke rol. "We mogen best meer aandacht hebben voor wat ouders kunnen doen om de taalontwikkeling van hun kinderen te ondersteunen."
Een aspect dat volgens haar nog te weinig aandacht krijgt, is de relatie tussen mondelinge taal en sociale vaardigheden en kansengelijkheid. "Taal gaat niet alleen over lezen en schrijven. Het gaat ook over hoe je iemand aanspreekt, hoe je een gesprek voert, hoe je jezelf presenteert en hoe je je weg vindt in de maatschappij."
Daarom is haar boodschap helder: "Goede taalvaardigheid vergroot de kansen van kinderen. Het helpt hen niet alleen om succesvol te zijn op school, maar vooral om volwaardig mee te doen in een steeds complexere samenleving."
Bij 1801 hebben we alle kennis en ervaring in huis om scholen te ondersteunen bij taal- en leesonderwijs. Onze expertise omvat:
Meer weten of aan de slag met betekenisvol taalonderwijs op jouw school? Klik dan hier.