Het jonge kind

Jonge kinderen (tot zes à zeven jaar) zitten in een essentiële fase van hun ontwikkeling. Hun leren wordt sterk beïnvloed door hun natuurlijke eigenschappen en gedragingen. Wanneer deze eigenschappen bewust worden herkend en benut, kunnen ze een krachtige stimulans vormen voor de cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling van het kind.

De manier waarop jonge kinderen leren sluit van nature aan bij hun gedrag en behoeften. Ze leren door beweging, hun nieuwsgierigheid, nieuwe dingen doen en ervaren, en het verkennen van de wereld. Onderwijs dat deze vormen van leren benut, geeft kinderen de kans zich breed en in hun eigen tempo kunnen ontwikkelen.

Aanpakmogelijkheden

• We helpen teams samen een visie te ontwikkelen op het jonge kind.
• We ondersteunen bij het formuleren of aanscherpen van beleid rondom het jonge kind.
• We creëren draagvlak en een gezamenlijke taal om keuzes te maken in aanbod en inrichting.

Ieder kind heeft recht op een ononderbroken ontwikkeling. In een groep waarin kinderen zich in verschillende tempo's ontwikkelen, vraagt dit om bewust aansluiten bij wat ieder kind nodig heeft. Dat geldt ook bij overgangen, zoals van peuter naar kleuter en van groep 2 naar groep 3. We denken graag mee vanuit jullie eigen praktijk: wat werkt goed, hoe kun je dit versterken en hoe houd je daarbij overzicht?

In de praktijk blijkt het soms lastig om de samenwerking binnen een IKC goed vorm te geven. Wat lukt al wel, wat nog niet, en wat helpt jullie om hierin stappen te zetten? Samen gaan we op zoek naar wat jullie helpt in de praktijk voor een stevigere basis voor het kind.

Aanpakmogelijkheden

• We helpen teams een gefundeerd stappenplan te ontwikkelen.
• We versterken de IKC-ontwikkeling op bestuurs- of gemeentelijk niveau.
• Mijn voorstel zodat er wat minder vragen instaan: Meertaligheid komt steeds vaker voor: veel kinderen groeien op met twee of meer talen. Dit vraagt om specifieke kennis en bewust handelen van professionals in de kinderopvang en het onderwijs.
• Hoe ondersteun je meertalige kinderen in hun taalontwikkeling en zorg je ervoor dat alle talen en culturen in de groep gezien en gewaardeerd worden? Wij bieden inzicht in de taalontwikkeling van meertalige kinderen, helpen bij het adviseren van ouders en laten zien hoe je op een respectvolle en effectieve manier aandacht geeft aan verschillende talen en culturen. Ook denken we mee over een passend taalaanbod dat aansluit bij de behoeften van de kinderen en de groep.
• We ondersteunen bij het uitvoeren van een nulmeting voor de samenwerking.

Het volgen van de ontwikkeling van jonge kinderen heeft alleen waarde als het bijdraagt aan beter onderwijs en bewuster handelen in de groep. Professionals kennen de ontwikkelingsdomeinen en weten hoe deze zijn opgebouwd. Dit inzicht helpt om het aanbod af te stemmen op wat een kind al kan, inclusief de stap ervoor en de zone van naaste ontwikkeling. Zo ontstaan voor ieder kind passende ontwikkelingskansen.

De ontwikkeling wordt gevolgd via observatiesystemen, notities en overdrachten. Welke manier daarbij past, hangt af van jullie visie, werkwijze en populatie. Steeds staat één vraag centraal: waartoe volg je deze ontwikkeling? We bekijken ook hoe je de informatie gebruikt om je onderwijs vorm te geven en wat je daarover kunt communiceren.

Aanpakmogelijkheden

• We helpen bij de keuze en implementatie voor een passend observatie- en registratiesysteem.
• We ondersteunen bij het analyseren en gebruiken van observatiegegevens.
• We begeleiden bij vragen over de doorgaande lijn naar groep 3 en het inspectiekader.

Hoe bied je een rijk en passend aanbod voor alle kinderen, afgestemd op hun ontwikkeling en spelbehoeften?

Een rijke en doordachte leeromgeving stimuleert peuters en kleuters om nieuwsgierig te zijn en betrekt hen actief bij het leerproces. Thematisch werken zorgt voor samenhang en betekenis: door activiteiten rondom een thema maken kinderen op een speelse manier kennis met nieuwe begrippen, vaardigheden en ervaringen. In goed ingerichte hoeken, zoals de bouw-, huis- of themahoek, worden verschillende ontwikkelingsdomeinen aangesproken en wordt spel de motor voor ontwikkeling.

Observeren is hierbij essentieel. Door te kijken naar het spel van kinderen krijg je zicht op hun behoeften en ontwikkelingsniveau. Op basis daarvan kun je spel verrijken, impulsen geven en de omgeving aanpassen.

Aanpakmogelijkheden

• We helpen bij het uitwerken van thema’s, thematisch werken en methodieken.
• We ondersteunen bij het inrichten van hoeken en het geven van spelimpulsen.
• We kunnen ondersteuning bieden bij leskisten en vertelkoffers.

Meertaligheid komt steeds vaker voor: veel kinderen groeien op met twee of meer talen. Dit vraagt om specifieke kennis en bewust handelen van professionals in de kinderopvang en het onderwijs.

Hoe ondersteun je meertalige kinderen in hun taalontwikkeling en zorg je ervoor dat alle talen en culturen in de groep gezien en gewaardeerd worden? Wij bieden inzicht in de taalontwikkeling van meertalige kinderen, helpen bij het adviseren van ouders en laten zien hoe je op een respectvolle en effectieve manier aandacht geeft aan verschillende talen en culturen. Ook denken we mee over een passend taalaanbod dat aansluit bij de behoeften van de kinderen en de groep.

Aanpakmogelijkheden

• We informeren over de actuele visie op meertaligheid en de vertaling daarvan naar de praktijk.
• We ondersteunen bij het ontwikkelen van een taalaanbod voor meertalige kinderen.
• We helpen bij het omgaan met verschillende culturen en talen in de groep.

Spel is een krachtige manier om verschillende ontwikkelingsdomeinen te stimuleren. Door spel doelgericht in te zetten, ondersteun je de taalontwikkeling, de sociaal‑emotionele groei en de motoriek van jonge kinderen. Ook beredeneerd aanbod kan hierin een plek krijgen, bijvoorbeeld door spelhoeken bewust in te richten en te verrijken.

Taalontwikkeling vormt de basis voor veel andere leergebieden. We laten zien hoe je taal een vanzelfsprekend onderdeel maakt van het dagelijkse onderwijsaanbod en hoe je dit integreert in spel en activiteiten.

Rekenen helpt kinderen de wereld beter te begrijpen. Een doordacht rekenaanbod stimuleert logisch denken en het leggen van verbanden, op een manier die aansluit bij de belevingswereld van jonge kinderen.

De sociaal‑emotionele ontwikkeling vraagt om begeleiding in het omgaan met emoties en het versterken van zelfvertrouwen. Met gerichte ondersteuning leren kinderen zichzelf en anderen beter begrijpen.

Beweging is essentieel voor de hersenontwikkeling en het welbevinden van kinderen. Hoe verweef je beweging op een betekenisvolle manier in je aanbod, zodat leren en bewegen elkaar versterken?

Aanpakmogelijkheden

• We ondersteunen bij het inzetten van spelbegeleiding om ontwikkelingsdomeinen te stimuleren.
• We helpen teams het taalaanbod te versterken en rekendoelen af te stemmen.
• We bieden begeleiding in het integreren van sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling.

Een zorgvuldig opgebouwde dagindeling en routines zorgen voor veiligheid en voorspelbaarheid.

Hoe zorg je voor een gevarieerd aanbod in grote en kleine kringen en tijdens het spelen en werken, dat kinderen uitdaagt én aansluit bij hun behoeften?

Aanpakmogelijkheden

• We helpen bij het plannen van een gebalanceerde dagindeling en samenwerking in parallelgroepen.
• We ondersteunen bij het bepalen van de doelen voor routines en het verdelen van de rollen.
• We bieden begeleiding bij het inzetten van instructie in de kring en het versterken van het spelen/ werken.

De praktijk leert dat verdieping in het werken met het jonge kind vaak pas ontstaat wanneer je daadwerkelijk met deze doelgroep aan de slag gaat. Welke leervragen kom je tegen als je start, en welke verdieping zoeken ervaren medewerkers?

Naast ons aanbod op diverse thema’s bieden we trainingen, scholing en coaching op maat, afgestemd op verschillende doelgroepen. Wat heeft jouw team nodig en welke vragen leven er? Of het nu gaat om een breed thema of om specifieke vraagstukken, wij denken graag mee.

Aanpakmogelijkheden

• We helpen directie, MT en IB/KC bij leiderschap, organisatieontwikkeling en kennis vergroten over het jonge kind.
• We bieden scholing aan pedagogisch professionals rondom vroeg- en voorschoolse educatie, anders kijken naar gedrag, meertaligheid, prikkelverwerking etc.
• We ondersteunen onderwijsassistenten en leerkrachtondersteuners bij hun (door)ontwikkeling en doelen.
• We bieden korte informatie voor schoolteams en startende leerkrachten over werken in de onderbouw.
• We helpen ervaren leerkrachten met verdieping via bijvoorbeeld breinontwikkeling, eigenaarschap, kindgesprekken en portfolio-vorming.