Leiderschap

    Impactvol en toekomstgericht

    Interview Prins Willem-Alexanderschool in artikel small
    Uitdaging
    Sterk leiderschap als drijvende kracht voor onderwijsontwikkeling

    Leiderschap binnen het onderwijs is essentieel voor een toekomstbestendige leeromgeving, waarin zowel leerlingen als onderwijsprofessionals kunnen groeien. Daarom stimuleert 1801 leiderschap dat inspireert, verbindt en verandering stimuleert. Of het nu gaat om leidinggeven in het primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo) of middelbaar beroepsonderwijs (mbo), wij ondersteunen scholen en onderwijsinstellingen bij het versterken van hun leiderschapscultuur​.

    Onze aanpak is integraal en multidisciplinair. We werken samen met schoolleiders, teamleiders en bestuurders om duurzaam beter onderwijs te realiseren. Dit doen we vanuit de visie dat een lerende organisatie de sleutel is tot blijvende verandering​.

    Onze visie op leiderschap in het onderwijs

    Leiderschap in het onderwijs is niet alleen een functie, maar een mindset. Bij 1801 zien we leiderschap als een dynamisch proces, waarin visie, strategie en praktijk elkaar versterken. We werken volgens drie kernprincipes:

    1. Onderwijskundig leiderschap: effectief sturen op onderwijskwaliteit en opbrengstgericht werken.
    2. Persoonlijk leiderschap: inzicht in je eigen kwaliteiten, valkuilen en de invloed die je hebt op je team.
    3. Veranderkundig leiderschap: duurzame schoolontwikkeling door teams mee te nemen in verandering​.

    Door te investeren in leiderschap, bouw je aan een toekomstbestendige school waarin professionals met vertrouwen en daadkracht kunnen handelen.

    Aanpak
    De 1801-aanpak: leiderschapstrajecten en maatwerkprogramma’s

    Om leiderschap binnen scholen te versterken, biedt 1801 diverse trajecten aan. Deze zijn afgestemd op de specifieke behoeften van scholen en onderwijsinstellingen:

    add
    Trainingen en opleidingen

    Onze trainingen helpen onderwijsprofessionals om hun leiderschapsvaardigheden te versterken. Ons aanbod bestaat uit:

    ✅Leergangen

    ✅Masterclasses

    ✅Maatwerktrainingen

    ✅Schoolleidersregister

    add
    Coaching en begeleiding

    Wij ondersteunen schoolleiders en managementteams met coachingstrajecten, waarin we werken aan:

    ✅Zelfreflectie en groei als leider.

    ✅Effectief omgaan met weerstand en verandering.

    ✅Teamontwikkeling en professionele leercultuur​.

    add
    Leiderschap en verandertrajecten

    Bij grote veranderingen in het onderwijs, zoals curriculumvernieuwing of organisatieveranderingen, begeleiden wij scholen in een strategisch transitieproces. Hierbij maken we gebruik van bewezen modellen, zoals systemisch transitiemanagement en werken vanuit de bedoeling​.

    1801-aanbod
    Ons aanbod voor leiderschap:
    1801-aanbod
    Bekijk alle opleidingen
    Resultaat
    Waarom kiezen voor 1801?

    Bij 1801 jeugd & onderwijsadvies combineren we expertise in onderwijsadvies met een diepgaand begrip van veranderkunde en leiderschapsontwikkeling. Onze werkwijze is:

    Multidisciplinair – we verbinden onderwijs, psychologie en veranderkunde​.
    Op maat – elke school is uniek en daarom bieden wij maatwerktrajecten.
    Praktisch toepasbaar – direct bruikbare tools en strategieën voor schoolleiders.
    Duurzaam – wij bouwen aan blijvende verbeteringen in onderwijsorganisaties​.

    Wil jij als schoolleider of leidinggevende in het onderwijs de volgende stap zetten? Neem dan contact met ons op en ontdek hoe 1801 jou en je school kan ondersteunen in sterk en toekomstgericht leiderschap.

    Arnhem
    Jan Klein

    Accountmanager

    +31881801739

    j.klein@1801.nl

    Contact

    Heb je nog vragen? Neem contact op met één van onze specialisten of vul het formulier in en we nemen zo spoedig mogelijk contact op!

    Label here
    Veelgestelde vragen over leiderschap

    Veelgestelde vragen

    Staat je vraag er niet tussen?

    Een visie op leiderschap ontstaat niet door een document te schrijven, maar door samen te bepalen wat goed onderwijs vraagt van iedereen in de school. En om te vertalen wat dat vraagt van leiderschap. Juist die verbinding geeft richting aan organisatieontwikkeling.

    Wat willen we dat leerlingen leren en welk gedrag vraagt dat van professionals? Welk gedrag en welke samenwerking zijn nodig om onze onderwijskwaliteit duurzaam te verbeteren?
    Van daaruit bepaal je hoe leiderschap wordt ingevuld, welke verantwoordelijkheden worden gedeeld en welke rol het managementteam, teamleiders en specialisten hebben. Een school die bijvoorbeeld de basisvaardigheden wil versterken, kan leerteams eigenaarschap geven over taal of rekenen, terwijl het MT de koers bewaakt.

    Onze trajecten met betrekking tot leiderschap en professionele leercultuur ondersteunen bij het ontwikkelen van een visie op leiderschap, bij het versterken van leiderschapscompetenties en de vertaling naar de praktijk.

    Leiderschap kent verschillende perspectieven. Soms vraagt een situatie om duidelijke sturing, terwijl op andere momenten juist ruimte nodig is voor initiatief vanuit het team. Effectieve schoolleiders beschikken daarom over meerdere 'brillen' en kiezen bewust welke het beste past.

    Tijdens een grote onderwijsverandering kan een meer richtinggevende aanpak nodig zijn. Is een team taakvolwassen en werken collega's vanuit vertrouwen samen, dan ontstaat ruimte voor gedeeld of gespreid leiderschap. Ook inzichten uit situationeel leiderschap laten zien dat leiderschap meebeweegt met de ontwikkeling van mensen en teams.

    In veel scholen zien we dat effectieve schoolleiders bewust schakelen tussen deze perspectieven. Zij kiezen niet voor één stijl, maar stemmen hun aanpak af op wat het team en de organisatie nodig hebben.

    Juist die flexibiliteit draagt bij aan een professionele leercultuur en duurzame verbetering van de onderwijskwaliteit.

    Onderwijskundig leiderschap is voor ons een belangrijke motor voor duurzame onderwijsontwikkeling.

    Onderwijskundig leiderschap betekent dat alle keuzes uiteindelijk gericht zijn op leren. Organisatie, financiën en personeelsbeleid zijn belangrijk, maar staan in dienst van de impact op leren. De schoolleider richt zich vooral op het versterken van de kwaliteit van het leren en lesgeven.

    Dat gebeurt door samen met het team het gesprek te voeren over onderwijs, leskwaliteit en leerlingontwikkeling. Een managementteam dat regelmatig lessen bezoekt, onderwijsdata bespreekt en ruimte creëert voor gezamenlijke reflectie, versterkt de professionele leercultuur. Daarmee groeit ook de Collective Teacher Efficacy (CTE): het gezamenlijke vertrouwen van het team dat zij samen het verschil kunnen maken voor leerlingen. Juist die gezamenlijke overtuiging wordt door onderzoek van John Hattie gezien als een van de krachtigste factoren voor onderwijsverbetering.

    Onderwijskundig leiderschap draait daarmee niet om controle, maar om richting geven aan leren, ontwikkelen en samenwerken.

    De manier waarop een school wordt aangestuurd, zegt veel over de visie op leiderschap. Kies je vooral voor duidelijke kaders en centrale besluitvorming? Of geef je professionals veel ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen? In de praktijk is de vraag meestal niet óf het één of het ander is, maar welke combinatie past bij de ambities van de school.

    Een passende besturingsfilosofie sluit aan bij de fase van organisatieontwikkeling en de taakvolwassenheid van het team. Soms vraagt een situatie om duidelijke sturing en heldere verwachtingen. Op andere momenten is het juist effectief om eigenaarschap, gedeeld leiderschap en professionele ruimte te stimuleren. Dat sluit aan bij inzichten uit onder meer het situationeel en transformationeel leiderschap: goed leiderschap beweegt mee met wat mensen en de organisatie nodig hebben.

    Een doordachte besturingsfilosofie helpt leiders om bewust keuzes te maken. Zo ontstaat een professionele leercultuur waarin richting, vertrouwen en gezamenlijke verantwoordelijkheid elkaar versterken en onderwijskwaliteit duurzaam kan groeien.

    Persoonlijk leiderschap begint met inzicht in jezelf. Wie zich bewust is van zijn overtuigingen, kwaliteiten en patronen, kan ook bewuster leidinggeven aan anderen.
    Al doende ontwikkel je een leiderschapsstijl die past bij jouw professionele identiteit én bij de school.

    Leiders die regelmatig reflecteren, feedback vragen en hun eigen handelen bespreekbaar maken, versterken de psychologische veiligheid binnen het team. Collega's durven daardoor eerder vragen te stellen, elkaar feedback te geven en samen te leren. Dat vormt een stevige basis voor teamontwikkeling en een lerende organisatie.

    Een schoolleider hoeft daarbij niet overal de beste in te zijn. Juist het vermogen om anderen ruimte te geven en verschillende kwaliteiten te benutten, vergroot de impact van het leiderschap.

    Onze trajecten leiderschap in het onderwijs en Management Drives ondersteunen leiders bij het versterken van hun professionele identiteit en persoonlijk leiderschap.

    Als onderwijsmanager ben je voortdurend bezig met het vinden van de juiste balans. Je zorgt niet alleen dat de school goed georganiseerd is, maar creëert vooral de voorwaarden waaronder teamleden zich kunnen ontwikkelen. Dat vraagt om een combinatie van sturen, ondersteunen en loslaten.

    In veel scholen zien we dat leidinggevenden succesvoller zijn wanneer zij duidelijke doelen stellen én teams helpen om steeds taakvolwassener te worden. Zij stimuleren professionele samenwerking, organiseren het gesprek over onderwijskwaliteit en geven ruimte aan medewerkers om verantwoordelijkheid te nemen voor verbeteringen.

    Onze ervaring is dat teams beter functioneren wanneer de onderwijsmanager vaste momenten organiseert om samen naar leerlingresultaten, leskwaliteit en verbeteracties te kijken. Daardoor verschuift de aandacht van brandjes blussen naar structurele onderwijsverbetering.

    Dat versterkt niet alleen de professionele leercultuur, maar ook de Collective Teacher Efficacy: het vertrouwen dat het team samen daadwerkelijk invloed heeft op de ontwikkeling van leerlingen.

    Veel scholen willen verantwoordelijkheden breder beleggen, maar merken dat belangrijke beslissingen toch bij een kleine groep blijven liggen. Gedeeld leiderschap ontstaat niet door taken te verdelen, maar door professionals actief te betrekken bij de ontwikkeling van het onderwijs.

    Dat vraagt aandacht voor zowel de bovenstroom als de onderstroom. Heldere doelen, rollen en afspraken zorgen voor richting. Tegelijk zijn psychologische veiligheid, professioneel gedrag en een open feedbackcultuur onmisbaar om verantwoordelijkheid daadwerkelijk te durven nemen.

    Bij 1801 zien we dat gedeeld leiderschap vooral succesvol is wanneer leiders richting geven én ruimte creëren. Zo groeit stap voor stap een lerende organisatie waarin professionals elkaar versterken en samen werken aan duurzame onderwijsontwikkeling.

    Gespreid leiderschap begint met het benutten van de expertise die al in het team aanwezig is. Veel schoolleiders willen verantwoordelijkheden breder beleggen, maar merken dat collega's pas initiatief nemen wanneer doelen, verwachtingen en verantwoordelijkheden helder zijn. Gespreid leiderschap ontstaat daarom niet vanzelf; het vraagt om een professionele cultuur waarin mensen vertrouwen ervaren én worden uitgenodigd om verantwoordelijkheid te nemen.

    In de praktijk zien we dat scholen hierin groeien door leraren, kwaliteitscoördinatoren, intern begeleiders en andere specialisten een duidelijke rol te geven bij onderwijsontwikkeling. Denk aan het begeleiden van een leerteam, het analyseren van onderwijsdata of het trekken van een verbetertraject. Naarmate de taakvolwassenheid groeit, verschuift de rol van de schoolleider van sturen naar coachen en faciliteren.

    Gespreid leiderschap versterkt niet alleen het eigenaarschap van individuele professionals, maar ook de Collective Teacher Efficacy: het gezamenlijke vertrouwen dat het team samen het verschil kan maken voor leerlingen. Zo ontstaat een lerende organisatie waarin leiderschap wordt gedeeld vanuit expertise en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijskwaliteit.

    Collective Teacher Efficacy (CTE) is het gezamenlijke vertrouwen van een team dat het verschil kan maken voor de ontwikkeling van leerlingen. Het gaat niet om het geloof in de kwaliteiten van één leerkracht, maar om de overtuiging dat het team samen impact heeft op leren.

    Scholen met een sterke CTE kenmerken zich door professionele samenwerking, gezamenlijke verantwoordelijkheid en een open leercultuur. Successen én uitdagingen worden samen besproken, waarbij collega's van en met elkaar leren. Daardoor groeit niet alleen het vertrouwen, maar ook de kwaliteit van het onderwijs.

    Bij 1801 zien we CTE niet als een losstaand model, maar als een belangrijk onderdeel van duurzame onderwijsontwikkeling. Wanneer teams samen verantwoordelijkheid nemen voor onderwijsverbetering, ontstaat een lerende organisatie waarin leerlingen én professionals zich blijven ontwikkelen.

    Lees meer over Collective Teacher Efficacy

    Collective Teacher Efficacy ontstaat niet vanzelf. Het groeit wanneer teams ervaren dat gezamenlijke inspanningen leiden tot betere resultaten voor leerlingen. Dat vraagt om leiderschap in het onderwijs waarin samenwerking, reflectie en leren centraal staan.

    In veel scholen begint dit met het creëren van vaste momenten waarop teams onderwijsdata bespreken, lessen analyseren en samen verbeteracties formuleren. Een leerteam dat gezamenlijk werkt aan het versterken van begrijpend lezen en de effecten daarvan evalueert, ervaart dat gezamenlijke expertise daadwerkelijk verschil maakt. Zulke successen versterken het vertrouwen in elkaar.

    Bij 1801 zien we dat CTE vooral groeit in scholen waar gedeeld leiderschap, professionele samenwerking en eigenaarschap bewust worden ontwikkeld. Via onze trajecten voor Professionele leercultuur, Teamontwikkeling en Leiderschap in het onderwijs ondersteunen we scholen bij het bouwen aan een lerende organisatie met blijvende impact op leren.

    Veel schoolleiders en teamleiders ervaren dat de waan van de dag de regie overneemt. Door beter te structureren, plannen en overleggen ontstaat meer ruimte voor onderwijsontwikkeling en een sterke kwaliteitscultuur. Heldere doelen, duidelijke prioriteiten en een vaste overlegstructuur helpen teams om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor de onderwijskwaliteit.

    In de praktijk zien we dat scholen meer rust en focus creëren door overleggen een duidelijke functie te geven, afspraken vast te leggen en de voortgang regelmatig te evalueren. Zo worden overleggen momenten waarop teams samen leren, besluiten nemen en werken aan continue onderwijsverbetering.

    Bij 1801 geloven we dat een duurzame kwaliteitscultuur ontstaat wanneer structuur het gesprek over goed onderwijs ondersteunt. Daarom begeleiden we scholen bij het versterken van leiderschap in het onderwijs, professionele leercultuur en teamontwikkeling, zodat plannen en overleggen bijdragen aan blijvende onderwijsontwikkeling.

    Veel schoolleiders merken dat een ontwikkeltraject pas echt effect heeft als het managementteam (MT) daarin gezamenlijk richting geeft. Een sterk MT vertaalt ambities naar concrete doelen, bewaakt de voortgang en stimuleert eigenaarschap binnen het team. Zo wordt leiderschap in het onderwijs zichtbaar op alle niveaus en groeit de onderwijskwaliteit duurzaam.

    In de praktijk zien we dat MT's succesvoller zijn wanneer zij niet alleen sturen op resultaten, maar ook het goede gesprek voeren over onderwijsontwikkeling, professionele samenwerking en de impact op leren. Bijvoorbeeld door verantwoordelijkheden te verdelen over MT-leden, regelmatig onderwijsdata te bespreken en samen met het team verbeteracties te evalueren.

    Bij 1801 geloven we dat duurzame onderwijsontwikkeling ontstaat wanneer een MT als lerend team samenwerkt en gedeeld leiderschap stimuleert. Met onze trajecten voor Leiderschap in het onderwijs, Teamontwikkeling en Professionele leercultuur ondersteunen we managementteams bij het versterken van hun rol in schoolontwikkeling en onderwijsverbetering.

    Veel schoolleiders en teamleiders herkennen dat hun agenda snel wordt gevuld door urgente vragen. Daardoor schuiven werkzaamheden die echt bijdragen aan onderwijsontwikkeling en onderwijskwaliteit gemakkelijk naar de achtergrond. Persoonlijke prioriteiten werken alleen als ze aansluiten bij de koers van de school én bewust worden bewaakt.

    In de praktijk zien we dat leiders meer regie ervaren wanneer zij enkele heldere speerpunten kiezen en daar wekelijks tijd voor reserveren. Denk aan lesbezoeken, gesprekken over onderwijskwaliteit of het begeleiden van een leerteam. Door regelmatig te toetsen of activiteiten bijdragen aan de schooldoelen, blijft de focus behouden.

    Bij 1801 zien we dat leiderschap in het onderwijs begint met bewuste keuzes. Wanneer schoolleiders hun aandacht richten op wat de grootste impact heeft op leren, ontstaat ruimte voor eigenaarschap, professionele samenwerking en duurzame onderwijsontwikkeling.

    Leidinggeven in het onderwijs vraagt om balans. Schoolleiders krijgen dagelijks te maken met uiteenlopende belangen, verwachtingen en veranderingen. Stevig staan betekent niet dat je overal een antwoord op hebt, maar dat je vanuit een duidelijke visie keuzes maakt en daarin consequent blijft.

    We zien dat leiders meer rust ervaren wanneer zij hun beslissingen verbinden aan de gezamenlijke ambitie van de school. Dat helpt ook om moeilijke gesprekken te voeren of grenzen te stellen. Een schooldirecteur die een verandering zorgvuldig uitlegt, luistert naar zorgen én vasthoudt aan de gekozen koers, geeft vertrouwen aan het team.

    Een professionele leercultuur ontstaat wanneer leiders voorbeeldgedrag laten zien: reflecteren, feedback vragen en verantwoordelijkheid nemen. In onze trajecten ondersteunen we schoolleiders bij het versterken van persoonlijk leiderschap en het realiseren van duurzame onderwijsontwikkeling.

    Veel onderwijsmanagers willen verantwoordelijkheden lager in de organisatie beleggen, maar merken dat teamleden afwachten of steeds terugvallen op de leidinggevende. Taakvolwassenheid groeit wanneer verantwoordelijkheden én verwachtingen helder zijn en professionals ruimte krijgen om zelf keuzes te maken.

    In veel scholen zien we dat dit begint met duidelijke afspraken over rollen, doelen en besluitvorming. Een leerteam dat zelf verbeteracties rond taal of rekenen voorbereidt en evalueert, ontwikkelt niet alleen expertise, maar ook eigenaarschap. De leidinggevende blijft beschikbaar als coach, zonder alle oplossingen over te nemen.

    Bij 1801 geloven we dat gedeeld leiderschap en collectieve verantwoordelijkheid belangrijke voorwaarden zijn voor duurzame onderwijsontwikkeling. Door taakvolwassenheid stap voor stap te versterken, groeit ook de professionele samenwerking en neemt de kwaliteit van het onderwijs toe.

    In vrijwel ieder team ontstaan spanningen, verschillende opvattingen of irritaties. Lastig wordt het wanneer deze onder de oppervlakte blijven. Dan kost 'gedoe' veel energie en belemmert het de samenwerking en onderwijsontwikkeling.

    Een veilige professionele leercultuur vraagt om open gesprekken over gedrag, verwachtingen en samenwerking. We zien dat teams verder komen wanneer een schoolleider niet wacht tot conflicten escaleren, maar signalen vroeg bespreekbaar maakt. Bijvoorbeeld door tijdens een teamoverleg ruimte te maken voor reflectie op de samenwerking in plaats van alleen praktische zaken te bespreken.

    Het doel is niet om iedereen hetzelfde te laten denken, maar om verschillen productief te maken. Juist wanneer collega's elkaar professioneel durven aanspreken, groeit de collectieve verantwoordelijkheid voor onderwijskwaliteit. Zo ontstaat een lerende organisatie waarin samenwerken en leren hand in hand gaan.

    Veel adjunct-directeuren, intern begeleiders, kwaliteitscoördinatoren en specialisten geven richting zonder formeel eindverantwoordelijk te zijn. Dat vraagt andere vaardigheden dan inhoudelijk expert zijn. Invloed ontstaat vooral door verbinding, vertrouwen en een heldere communicatie.

    In de praktijk zien we dat deze professionals effectiever worden wanneer zij leren coachende gesprekken te voeren, collega's mee te nemen in onderwijsontwikkeling en weerstand bespreekbaar te maken. Een kwaliteitscoördinator die samen met collega's onderwijsdata analyseert en verbeteracties begeleidt, versterkt niet alleen de onderwijskwaliteit, maar ook het eigenaarschap binnen het team.

    Onze trajecten rond Leiderschap in het onderwijs, Teamontwikkeling en Professionele leercultuur helpen onderwijsprofessionals om hun leiderschap verder te ontwikkelen en met meer vertrouwen bij te dragen aan duurzame onderwijsverbetering.

    Veel schoolleiders zullen het herkennen: teams of secties werken hard, maar vooral naast elkaar. Kennis en ervaringen worden beperkt gedeeld, waardoor goede ideeën binnen één team blijven en gezamenlijke schoolontwikkeling moeizaam op gang komt. Het doorbreken van eilandjescultuur begint daarom niet met een nieuwe overlegstructuur, maar met het creëren van een gezamenlijke ambitie en gedeelde verantwoordelijkheid voor goed onderwijs.

    In de praktijk zien we dat samenwerking groeit wanneer professionals elkaar regelmatig ontmoeten rondom een inhoudelijke onderwijsvraag. Denk aan leerteams waarin collega's uit verschillende bouwen, vakgroepen of disciplines samen werken aan een vraagstuk zoals basisvaardigheden, formatief handelen of burgerschap. Door gezamenlijk onderwijs te ontwerpen, lessen te analyseren en resultaten te bespreken, ontstaat meer begrip voor elkaars expertise en groeit het vertrouwen om van elkaar te leren.

    Bij 1801 geloven we dat duurzame samenwerking ontstaat wanneer leiders bewust investeren in een professionele leercultuur waarin verbinding, eigenaarschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid centraal staan. Zo groeit een organisatie waarin kennis niet binnen teams blijft, maar wordt benut voor de ontwikkeling van de hele school.

    Samenwerken verloopt niet altijd vanzelf. In teams kunnen patronen ontstaan waarin collega's onbedoeld in vaste rollen terechtkomen. Sommigen nemen steeds de verantwoordelijkheid over, anderen wijzen vooral naar de ander of voelen zich onvoldoende gehoord. Deze patronen kosten energie, belemmeren eigenaarschap en staan een professionele samenwerking in de weg. De dramadriehoek helpt om deze interactiepatronen zichtbaar en bespreekbaar te maken.

    In de praktijk zien we bijvoorbeeld dat leidinggevenden vanuit betrokkenheid problemen snel oplossen. Hoewel dat op korte termijn effectief lijkt, worden collega's daardoor minder gestimuleerd om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Ook kunnen teams blijven hangen in verwijten of afhankelijkheid, waardoor samenwerking en ontwikkeling stagneren. Door samen te onderzoeken welke patronen zichtbaar zijn en welk effect deze hebben op de samenwerking, ontstaat ruimte voor een constructiever gesprek. Niet de persoon staat centraal, maar het gedrag en de invloed daarvan op het team.

    Bij 1801 gebruiken we de dramadriehoek als hulpmiddel om de professionele dialoog te verdiepen. Niet om mensen in een rol te plaatsen, maar om inzicht te krijgen in wat effectieve samenwerking bevordert. Zo groeien teams naar meer eigenaarschap, onderling vertrouwen en een professionele leercultuur waarin collega's elkaar aanspreken én ondersteunen.

    De manier waarop we communiceren heeft grote invloed op de samenwerking binnen een team. De Roos van Leary maakt zichtbaar hoe gedrag van de één, bepaald gedrag bij de ander kan oproepen. Door inzicht te krijgen in deze interactiepatronen, leren professionals bewuster kiezen welk gedrag zij inzetten om samenwerking te versterken.

    In scholen zien we bijvoorbeeld dat een sturende leidinggevende soms afwachtend gedrag oproept, terwijl een coachende houding juist meer initiatief kan stimuleren. Ook binnen teams helpt de Roos van Leary om gesprekken over samenwerking concreter te maken. Collega's ontdekken welke invloed hun eigen gedrag heeft op de reactie van anderen en hoe kleine veranderingen kunnen bijdragen aan een constructiever gesprek. Hierdoor ontstaat meer wederzijds begrip en groeit de professionele dialoog.

    Bij 1801 zetten we de Roos van Leary regelmatig in tijdens trajecten rond leiderschap, teamontwikkeling en communicatie. Het model helpt professionals om met meer bewustzijn te communiceren, beter samen te werken en effectiever om te gaan met verschillen. Zo ontstaat een professionele leercultuur waarin feedback, vertrouwen en gezamenlijke ontwikkeling vanzelfsprekender worden.

    Niet iedere leider heeft een formele leidinggevende functie. In scholen spelen intern begeleiders, kwaliteitscoördinatoren, teamcoördinatoren, LC- en LD-docenten en projectleiders een belangrijke rol in onderwijsontwikkeling, zonder dat zij hiërarchisch verantwoordelijk zijn. Hun invloed ontstaat niet vanuit positie, maar vanuit vertrouwen, expertise en de kwaliteit van de samenwerking.

    In de praktijk zien we dat deze professionals (ook wel teacher-leaders genoemd) het meeste bereiken wanneer zij verbinding weten te maken tussen mensen en gezamenlijke ambities. Zij stellen vragen, luisteren naar verschillende perspectieven en helpen collega's om samen oplossingen te ontwikkelen. Daardoor ontstaat eigenaarschap en groeit het draagvlak voor verandering. Juist in professionele organisaties zoals scholen blijkt invloed vaak effectiever dan formele sturing.

    Bij 1801 zien we leiderschap als een verantwoordelijkheid die op meerdere plekken in de organisatie aanwezig kan zijn. Daarom ondersteunen we niet alleen schoolleiders, maar ook onderwijsprofessionals die vanuit hun expertise richting geven aan onderwijsontwikkeling. Zo ontstaat gedeeld leiderschap waarin iedereen vanuit zijn of haar rol bijdraagt aan duurzaam beter onderwijs.

    Lees meer over informeel leidinggeven als teacher-leader

    Leiders nemen dagelijks beslissingen die invloed hebben op leerlingen, collega's en de kwaliteit van het onderwijs. Ethisch leiderschap betekent dat je daarbij niet alleen kijkt naar wat praktisch of efficiënt is, maar ook naar wat recht doet aan de waarden en bedoeling van het onderwijs. Het vraagt om bewuste keuzes, transparantie en de bereidheid om verschillende belangen zorgvuldig af te wegen.

    In scholen betekent dit bijvoorbeeld dat besluiten over kwaliteit, personeelsontwikkeling of ondersteuning van leerlingen niet uitsluitend worden gebaseerd op cijfers of procedures, maar ook op professionele waarden zoals kansengelijkheid, inclusie en verantwoordelijkheid. Dat vraagt van leiders dat zij moeilijke gesprekken niet uit de weg gaan, keuzes kunnen uitleggen en zelf het voorbeeld geven in openheid en integriteit.

    Bij 1801 geloven we dat vertrouwen de basis vormt voor goed leiderschap. Leiders die handelen vanuit duidelijke waarden en hierover het gesprek voeren, versterken de professionele cultuur binnen de school. Zo ontstaat een organisatie waarin mensen verantwoordelijkheid nemen, elkaar aanspreken en gezamenlijk werken aan kwalitatief goed onderwijs.

    Professionele identiteit gaat over de vraag wie je bent als onderwijsprofessional en waar je voor staat. Het gaat niet alleen om kennis en vaardigheden, maar ook om de overtuigingen, waarden en ervaringen die richting geven aan je handelen. Juist in een onderwijsomgeving die voortdurend verandert, helpt een sterke professionele identiteit om bewuste keuzes te maken en met vertrouwen leiding te geven.

    Professionele identiteit ontwikkelt zich voortdurend. Door ervaringen op te doen, feedback te ontvangen en te reflecteren op het eigen handelen, groeit het inzicht in wat bij je past en waar je het verschil wilt maken. Leiders die zich hiervan bewust zijn, handelen consistenter, communiceren duidelijker en weten beter hoe zij anderen kunnen ondersteunen in hun ontwikkeling.

    Bij 1801 zien we professionele identiteit als een belangrijk fundament voor persoonlijk en onderwijskundig leiderschap. In onze trajecten helpen we onderwijsprofessionals om hun eigen drijfveren, kwaliteiten en overtuigingen te verbinden met de ambities van de school. Zo ontstaat leiderschap dat niet alleen effectief is, maar ook authentiek en duurzaam.

    Iedereen heeft een eigen manier van denken, communiceren en samenwerken. Management Drives maakt zichtbaar wat jou motiveert en welke invloed dat heeft op jouw leiderschapsstijl. Het model geeft inzicht in persoonlijke drijfveren en laat zien waarom samenwerking met de ene collega vanzelfsprekend voelt en met de andere soms meer vraagt.

    In de praktijk merken we dat leidinggevenden vaak bewuster keuzes maken wanneer zij inzicht hebben in hun eigen profiel én dat van hun team. Een schoolleider die van nature sterk gericht is op structuur en resultaat, ontdekt bijvoorbeeld hoe hij meer ruimte kan creëren voor creativiteit of verbinding. Andersom leert een team waarin veel verschillende drijfveren aanwezig zijn elkaars kwaliteiten beter benutten. Daardoor verbeteren de communicatie, samenwerking en besluitvorming.

    Bij 1801 gebruiken we Management Drives niet als doel op zich, maar als middel om leiderschap en samenwerking te versterken. Door inzicht te combineren met reflectie en concrete praktijkvraagstukken helpen we leiders en teams om effectiever samen te werken en met meer begrip gebruik te maken van elkaars kwaliteiten. Zo ontstaat een professionele cultuur waarin verschillen juist een kracht worden.

    Meer informatie over Management Drives

    Veel ontwikkelingen in een team zijn niet direct zichtbaar. Afspraken, plannen en overleg vormen de bovenstroom, maar onder de oppervlakte spelen overtuigingen, emoties, ongeschreven regels en onderlinge relaties minstens zo'n grote rol. Juist die onderstroom bepaalt vaak of een verandering werkelijk van de grond komt.

    In de praktijk zien we dat leiders soms vooral aandacht besteden aan structuren en processen, terwijl vragen als 'Waarom blijft weerstand bestaan?' of 'Waarom nemen collega's geen eigenaarschap?' juist in de onderstroom liggen. Door nieuwsgierig te zijn naar wat mensen bezighoudt, verschillende perspectieven te onderzoeken en ruimte te maken voor het gesprek over zorgen, verwachtingen en patronen, ontstaat meer begrip en vertrouwen. Dat maakt het mogelijk om samen duurzame veranderingen te realiseren.

    Bij 1801 besteden we in trajecten bewust aandacht aan zowel de bovenstroom als de onderstroom. We helpen leiders om signalen te herkennen, patronen bespreekbaar te maken en een professionele leercultuur te ontwikkelen waarin mensen zich veilig voelen om bij te dragen aan verandering. Zo versterken structuur en menselijk gedrag elkaar.

    Elke school en iedere onderwijsorganisatie kent eigen ambities en uitdagingen. Daarom geloven wij niet in standaardprogramma's, maar in maatwerk dat aansluit bij de ontwikkelfase van de organisatie en de vragen van leiders en teams. Onze trajecten zijn altijd gericht op het versterken van de kwaliteit van het onderwijs en het duurzaam ontwikkelen van mensen en organisaties.

    We begeleiden onder andere schoolleiders, managementteams, teamleiders, kwaliteitscoördinatoren, intern begeleiders en docentleiders bij vraagstukken rondom onderwijskundig leiderschap, persoonlijk leiderschap, teamontwikkeling, professionele leercultuur, organisatieontwikkeling en veranderprocessen. Daarbij combineren we wetenschappelijke inzichten met jarenlange ervaring in het onderwijs. We werken evidence-informed en zorgen steeds voor de vertaling naar de dagelijkse praktijk.

    Onze begeleiding varieert van individuele coaching en leiderschapsontwikkeling tot meerjarige ontwikkeltrajecten voor teams, managementteams en complete scholen of besturen. Samen onderzoeken we wat de organisatie nodig heeft, bouwen we aan eigenaarschap en professionele samenwerking en werken we aan duurzame onderwijsontwikkeling. Zo versterken we niet alleen het leiderschap van vandaag, maar ook het leiderschap dat nodig is voor de toekomst.

    Nieuws
    Het laatste nieuws over leiderschap

    LeiderschapMBO
    Hoe Nick Riské onderwijs flexibeler wilde maken - en dat nu dagelijks doet

    Toen Nick Riské enkele jaren geleden deelnam aan de LC-leergang Onderwijskundig Leiderschap, werkte ...

    Gepubliceerd op: 24 juni 2026

    Lees meer
    LeiderschapNieuwe kerndoelen
    De rol van de schoolleider bij het nieuwe curriculum: van visie naar uitvoering

    Als onderwijskundig en curriculair leider maak jij het verschil. Samen met je team kun je het nieuwe...

    Gepubliceerd op: 7 april 2026

    Lees meer
    LeiderschapProfessionaliseringSchoolleiderLeergang
    Matthijs Groeneveld volgde een leertraject over informeel leiderschap bij 1801

    "Mijn aanpak is minder intuïtief en meer gestructureerd geworden” Als informele leiders of teac...

    Gepubliceerd op: 15 juli 2025

    Lees meer