Je kunt pas leren als er ruimte in je hoofd is

De rekenles is net begonnen. Terwijl de rest van de klas aan de slag gaat, blijft Sam naar zijn werkblad staren. Hij weet niet goed waar hij
moet beginnen en hij durft dat ook niet te vragen. Sam vindt het lastig om stap voor stap een plan uit te voeren en hij is bang om fouten te
maken. Na tien minuten heeft hij nog geen som gemaakt. Veel leraren herkennen zo’n leerling. Niet omdat hij niet wil leren, maar omdat er
simpelweg geen ruimte is om te leren.

De nieuwe kerndoelen leggen terecht de nadruk op sterke basisvaardigheden. Lezen, schrijven, rekenen en burgerschap vormen de basis waarop leerlingen verder bouwen. Maar een goed curriculum alleen is niet genoeg. Uiteindelijk leren kinderen pas wanneer zij zich veilig voelen, vertrouwen hebben in zichzelf en
met een rustig hoofd aan het werk kunnen.

Achter een leerachterstand zit soms een ander verhaal

Een leerling die moeite heeft met lezen, heeft niet altijd alleen een leesprobleem. Misschien heeft hij moeite om zich te concentreren. Misschien vermijdt hij leesopdrachten omdat hij bang is om fouten te maken. Of misschien spelen er thuis zorgen die alle aandacht opeisen. Hetzelfde geldt voor rekenen. Een kind dat de tafels maar niet automatiseert, lijkt misschien onvoldoende te oefenen. Toch kan er ook iets anders aan de handzijn. Problemen met executieve functies, concentratie of spanning kunnen ervoor zorgen dat leren veel meer
energie kost dan je aan de buitenkant ziet. Wie alleen naar de resultaten kijkt, mist soms het verhaal achter de cijfers.

Kleine signalen, groot verschil

Vroeg signaleren is zo belangrijk. Niet pas wanneer een leerling vastloopt, maar juist op het moment dat de eerste signalen zichtbaar worden. Op deze manier
voorkom je dat de achterstand onnodig oploopt. Bij dyslexie zien leraren bijvoorbeeld vaak al vroeg dat het leren lezen anders verloopt. Een leerling blijft
spellend lezen, heeft moeite om letters en klanken te automatiseren of raakt zichtbaar gefrustreerd tijdens het lezen. Door snel passende ondersteuning te bieden, kunnen grotere achterstanden én onzekerheid worden voorkomen. Dyslexie zegt immers niets over intelligentie. Met de juiste begeleiding op school ontwikkelen kinderen niet alleen hun lees- en spellingvaardigheden, maar ook het vertrouwen dat zij wél kunnen leren.
Dat geldt net zo goed voor dyscalculie en andere leerproblemen. Vroeg ingrijpen voorkomt dat een kleine hobbel uitgroeit tot een hoge drempel.

Soms begint leren met je weer prettig voelen

Sommige leerlingen hebben nét iets meer nodig. Een meisje dat buikpijn heeft voor elke toets. Een jongen die steeds boos reageert als iets niet lukt. Een leerling die zich terugtrekt omdat samenwerken spanning oproept. Het zijn voorbeelden die veel onderwijsprofessionals dagelijks tegenkomen. In zulke situaties versterken onderwijs en zorg elkaar. Niet door het probleem over te nemen van de school, maar door samen te onderzoeken wat een leerling
nodig heeft om weer verder te kunnen. Soms helpt een faalangstreductietraining. Soms begeleiding bij executieve functies of sociaal-emotionele ontwikkeling. Altijd in nauwe afstemming met ouders én school, zodat iedereen vanuit hetzelfde doel werkt: het kind weer met vertrouwen laten leren.
Juist daarin onderscheidt 1801 zich. Doordat onze orthopedagogen, orthopedagoog-generalisten, (GZ-) psychologen en onderwijsadviseurs dagelijks op scholen
werken, kennen zij de onderwijspraktijk én de leerling. Vanuit die gezamenlijke blik ontstaat ondersteuning die niet alleen het kind helpt, maar ook de leerkracht
handvatten geeft om in de klas verder te bouwen. Dat sluit aan bij onze overtuiging dat duurzame ontwikkeling ontstaat wanneer onderwijs en zorg elkaar
versterken. 

Ruimte om te groeien

De nieuwe kerndoelen geven richting aan wat leerlingen leren. Minstens zo belangrijk is dat we oog blijven houden voor wat leerlingen nodig hebben om tot leren te komen. Want achter ieder kind dat vastloopt, schuilt ook een kind dat vooruit wil. Soms begint die ontwikkeling met een extra leesoefening.
Soms met een gesprek. Soms met de ontdekking dat een leerling niet ongemotiveerd is, maar overbelast. En heel vaak begint leren met iets heel eenvoudigs: ruimte in je hoofd.

Meer informatie

Wil je meer weten over de ondersteuning die 1801 biedt aan leerlingen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken? Kijk hier.